e-Bülten

---

e-atölye tarafından AutoCAD kullanıcılarına dağıtılmak üzere hazırlanmıştır.

STATUS Komutu

STATUS komutu, içinde bulunduğumuz çizim dosyamızla ilgili bir rapor sunar. Çizim dosyamızdaki nesne sayısı (grafik – çember, doğru gibi - ve grafik olmayan – katman, çizgi tipi gibi), çizim sınırları (model ve kâğıt uzayı), çizimin görünüm alanındaki kısmı, yerleşim noktası, kenetleme (snap) ve ızgara (grid) aralığı, vs. bildirilir. STATUS komutu, menü çubuğunda “Tools” başlığı altındaki “Inquery” altında bulunan “Status” seçilerek çalıştırılabilir. Komut çalıştırıldığında aşağıdaki gibi bir rapor sunulur.

STATUS komutu, eğer “Dim:” iletisi varken çalıştırılırsa güncel ölçü stilinin değişkenlerinin durumlarını gösteren aşağıdaki gibi bir liste sunacaktır.

DELOBJ Sistem Değişkeni

Başlangıç değeri 1 (bir) olan DELOBJ sistem değişkeni REGION komutu sonucunda orijinal nesnelerin çizim dosyasında bırakılıp bırakılmaması ayarını yapar. Bilindiği gibi REGION komutu sonucunda AutoCAD' e özel iki boyutlu katı nesneler oluşur. Bu iki boyutlu katıyı oluşturan orijinal nesneler, DELOBJ sistem değişkeni 1 ise silinir, 0 (sıfır) ise silinmez. Aşağıda sistem değişkeni çalıştırıldığında karşılaşılacak ileti görülmektedir.

Command: delobj
Enter new value for DELOBJ <1>: 0 veya 1 değeri girilir.

APBOX sistem değişkeni ile yapılan ayar, OPTIONS komutu çalıştırıldığında gelen "Options" diyalog kutusundaki "Drafting" sekmesinde yer alan "Display AutoSnap aperture box" onay kutusu ile de yapılabilir.

Nokta Elemanlarının Temsili ve Dönüşümleri

Noktalar bilindiği gibi koordinatlarını belirten ikililer (veya üç boyutta üçlüler) ile temsil edilirler. Bu ikili, aşağıdaki gibi bir satırlı ve iki kolonlu bir matris ile veya bir kolonlu ve iki satırlı bir matris ile belirtilebilir. Bu şekildeki satır veya kolon matrislerine genellikle vektör denir.

Aşağıdaki denklem, bir noktanın koordinatlarını temsil eden bir matris ile genel bir dönüşüm matrisinin çarpımını temsil eder. Bu matematiksel işlem, bir (x,y) noktasının (X,Y) noktasına dönüşmesini anlatır. Şimdi bu matrisin elemanlarının bazı özel değerlerinin ne anlama geldiğini inceleyelim.

a=d=1 ve b=c=0 ise aşağıda görüldüğü gibi herhangi bir dönüşüm gerçekleşmez. Çünkü (x,y) koordinatları, işlem sonrasında yine (x,y) olarak kalır.

a=d ve b=c=0 ise matrislerin çarpımının sonucu aşağıdaki gibi olacaktır. Bu işlem ölçeklendirmeye karşılık gelir. Eğer a ve d elemanları bir' den büyük ise büyüme; küçük ise küçülme söz konusudur.

Aşağıdaki şekilde ölçek katsayısının 2 olması durumunda (a=d=2) bir doğru parçasının dönüşümden nasıl etkilendiği gösterilmiştir. Doğru parçasının uç noktaları (1,2) ve (3,2) koordinatlarındadır. Dolayısıyla dönüşüm sonucunda doğru parçasının uç noktaları (2,4) ve (6,4) olmuştur. a ve d elemanlarının bir' den küçük, sıfır' dan büyük olmaları durumunda ise küçülme gerçekleşir. 

a ve d matris elemanlarının birbirine eşit olmaması hâli x ve y eksenlerinde farklı ölçeklendirmeye karşılık gelir ve deformasyon oluşur. Aşağıdaki şekilde köşeleri (1,1), (2,1), (2,2) ve (1,2) koordinatlarında olan bir karenin dönüşümden sonraki durumu gösterilmiştir. 

Bu dönüşüm sonucunda kare deformasyona uğrayarak dikdörtgen şeklini almıştır. Bu dönüşümün aşağıdaki matris çarpımı sonucu olduğunu hatırlatalım.

a ve d matris elemanlarının negatif olması durumunda aynalama ortaya çıkacaktır. a=-1 ve d=1 olması durumunda y eksenine göre; a=1 ve d=-1 olması durumunda x eksenine göre; a=-1 ve d=-1 olması durumunda da orijin noktasına göre aynalama gerçekleşir.

Dikkat edilirse buraya kadar dönüşüm matrisinin çaprazdaki a ve d elemanları üzerinde durduk. Aşağıda a=d=1, c=0.5 ve b=0 durumunu gösteren bir örnek verilmiştir. 

Yukarıdaki örnekte görüldüğü gibi noktaların dönüşüm sonrası y koordinatları değişmemektedir. Fakat noktaların x koordinatları, y koordinatlarına lineer bağlı olarak değişmektedir. Bu dönüşüme kayma (shear) etkisi denmektedir.