e-atölye

Kurumsal Eğitim ve

Teknik Danışmanlık

Ana Sayfa Eğitim Çizim Yayım Yazılım
15-31 Ocak 2003 Sayı:5

e-Bülten


e-atölye tarafından AutoCAD kullanıcılarına dağıtılmak üzere hazırlanmıştır.

 Bir komut

JUSTIFYTEXT Komutu

JUSTIFYTEXT komutu da AutoCAD 2002 ile gelen yeni bir komuttur. DTEXT veya MTEXT komutları ile yazı nesneleri oluştururken “Justify” seçeneği ile yazı yerleşim noktalarının ayarlanabildiğini biliyoruz. Yazı öğelerinin bu noktalarının değiştirilmesi gerektiğinde PROPERTIES komutu kullanılabileceği gibi JUSTIFYTEXT komutundan da yararlanılabilir. JUSTIFYTEXT komutu, menü çubuğundan “Modify - Object - Text” yolu izlenerek çalıştırılabilir. Komut çalıştırıldığında aşağıdaki ileti sırası izlenir.

Command: justifytext

Select objects: Yerleşim noktası değiştirilecek yazı nesneleri seçilir.

Select objects: Seçim bitirilir.

Enter a justification option

[Left/Align/Fit/Center/Middle/Right/TL/TC/TR/ML/MC/MR/BL/BC/BR] <Align>: Seçilen yazı nesnelerin yeni yerleşim noktalarının yeri belirtilir.

Command:

 

Bir sistem değişkeni

DISPSILH Sistem Değişkeni

Başlangıç değeri 1 (bir) olan DISPSILH sistem değişkeni katı nesneler üzerinde etkilidir. Bu sistem değişkeni, HIDE komutu çalıştırıldığında katı nesnelerin nasıl etkileneceklerini belirler. DISPSILH sistem değişkeni 0 ise HIDE komutu sonucunda katılar siluet çizgileri ile temsil edilirler. 

Command: dispsilh
Enter new value for DISPSILH <0>: 0 veya 1 değeri girilir.

 

Bir konu

Bir CAD Programında Taşıma İşleminin Arka Planı

Daha önceki sayılarımızda bir noktanın dönüşümünde aşağıdaki matris işleminden yararlanıldığından bahsedilmişti.  Bu matematiksel işlem, bir (x,y) noktasının (X,Y) noktasına dönüşmesini anlatır. 

Daha önceki bültenlerimizde ölçeklendirme (scale), aynamalama (mirror), kayma (shear) ve döndürme (rotate) işlemlerinde dönüşüm matrisinin elemanlarının durumları incelenmiş ve dönüşüm matrisinin etkisi çeşitli örneklerle daha açık hâle getirilmeye çalışılmıştı. Bu bültenimizde bir noktanın taşınması (move) durumu incelenmeye çalışılacaktır. Yani örneğin (2,1) noktasının x ekseninde m birim, y ekseninde de n birim taşınması sonucunda (2+m,1+n) noktasına gelmesinin, dönüşüm matrisi yardımıyla nasıl ifade edileceği üzerinde durulacaktır.

Diğer düzenleme (ölçeklendirme, aynalama gibi) işlemleri için  yeterli olan 2x2 boyutlarındaki düzenleme matrisi, taşıma işleminde 3x3 boyutlarına genişletilmelidir. Dolayısıyla (x,y) noktası da (x,y,h) olarak genişletilmelidir. Bu yöntem, homojen koordinatlar adıyla anılır. Burada kullanılan h, dönüşüm matrisinin boyutlarının 3x3 olmasından dolayı işin içine katılan yapay bir koordinattır. Dolayısıyla bir noktanın taşınması için aşağıdaki matris işlemi kullanılabilir.

Aşağıda bir üçgenin 2 birim sağa ve 1 birim yukarıya taşınması örneğinde yukarıda tanımlanan dönüşüm matrisi kullanılmıştır. Görüldüğü gibi dönüşüm sonucunda (1,1) noktası (3,2) noktasına; (2,1) noktası (4,2) noktasına; (1,3) noktası (3,4) noktasına taşınmıştır.

 

Bir soru bir cevap

"Render" Uygulama Penceresini Nasıl Kapatabilirim?

RENDER komutu (veya RMAT, SCENE, LIGHT gibi kaplama ile ilgili komutlardan) çalıştırıldığında "Render" uygulama penceresi açılmaktadır. Bu pencerede kapama düğmesi veya penceredeki "File" menüsünde kapama veya uygulamadan çıkış ile ilgili herhangi bir menü elemanı olmadığından "Render" penceresi alışkın olduğumuz yollardan birini izleyerek kapatılamamaktadır. Görev çubuğunda da görülen bu uygulamayı kapatmak için aşağıdaki üç yöntemden biri izlenebilir.

Birinci yol:

AutoCAD oturumundan çıkılırsa "Render" penceresi de kapanacaktır.

 

İkinci yol:

  • APPLOAD komutu çalıştırılarak "Load/Unload Applications" diyalog kutusunun açılması sağlanır.

  • "Loaded Aplications" sekmesi (tab) seçilir.

  • Listeden "acrender.arx" dosyası seçilir.

  • "Unload" düğmesi işaretlenir. Böylece diyalog kutusunun altındaki bilgilendirme iletisi bölümünde "ACRENDER.ARX successfully unloaded." iletisi görülür.

  • "Close" düğmesi ile "Load/Unload Applications" diyalog kutusu kapatılır.

Üçüncü yol:

ARX komutu kullanılarak da "Render" penceresi kapatılabilir. Bu yol, ikinci yol olarak anlatılanların komut satırı aracılığıyla gerçekleştirilmesinden başka bir şey değildir. ARX komutu aşağıdaki gibi kullanılmalıdır.

 

Command: arx
Enter an option [?/Load/Unload/Commands/Options]: u
Enter ARX/DBX file name to unload: acrender
acrender successfully unloaded.
Command:

Kişiselleştirme

"Script" Dosyalarının Oluşturulması

Bir önceki bültenimizde MSLIDE komutu ile slayt dosyalarının oluşturulabildiği ve VSLIDE komutu ile de slayt dosyalarının görüntülenebildiğinden bahsedilmişti. Oluşturulan slayt dosyalarının sunum veya demo amaçlı ardışık olarak görüntülenmesi için "script" dosyaları hazırlayabiliriz. Örneğin bir tasarımın meydana getirilirken değişik aşamalarının slaytlarının oluşturulduğunu (MSLIDE komutu ile) kabul edelim. Bu slaytların ardışık olarak AutoCAD görünüm alanında gösterilebilmesi için aşağıdaki adımlar izlenir.

  1. Windows Not Defteri (Notepad) gibi bir kelime işlemci program çalıştırılır. 

  2. Aşağıdaki satırlar Not Defteri içinde yazılır. Dosyaların (slayt01.sld, slayt02.sld ... ) yeri, AutoCAD arama yolunda ise yer belirtmeye gerek olmaksızın sadece dosya isimleri yazılabilir. AutoCAD arama yolu, C:\PROGRAM FILES\AUTOCAD 2002\support\, C:\PROGRAM FILES\AUTOCAD 2002\fonts\, C:\PROGRAM FILES\AUTOCAD 2002\help\, C:\PROGRAM FILES\AUTOCAD 2002\drv\ ve güncel klasördür.

vslide d:\slaytlar\slayt01

delay 6000

vslide d:\slaytlar\slayt02

delay 6000

vslide d:\slaytlar\slayt03

delay 6000

..........

..........

vslide d:\slaytlar\slaytnn

  1. Yukarıdaki satırlar yazıldıktan sonra kayıt yapılır. Dosya ismi "isim.scr" biçiminde olmalıdır. Çünkü AutoCAD "script" dosyalarının uzantılarının scr olmasını ister.

  2. AutoCAD komut satırına SCRIPT yazılarak komut çalıştırılır. SCRIPT komutu çalıştırıldığında dosya seçme diyalog kutusu açılır. Bu diyalog kutusu aracılığıyla "script" dosyamızı seçeriz. Diyalog kutusundaki "Open" düğmesini işaretleyerek "script" dosyasının çalıştırılması sağlanır.

Yukarıda bir "script" dosyasının içeriği verilmiştir. En son satırın yazılmasından sonra ENTER tuşuna basılarak bir alt satıra geçilmesi unutulmamalıdır. Ya da satırın son karakteri boşluk olmalıdır. Çünkü AutoCAD boşlukları ENTER tuşuna basılmış gibi algıladığından "slaytnn" slaytının da görüntülenmesi bu yollardan biri ile mümkün olacaktır.

 

Aslında bir "script" dosyasının içeriğinde AutoCAD komutları veya sistem değişkenleri kullanılmaktadır. DELAY ve VSLIDE komutları doğrudan AutoCAD komut satırına yazılarak da çalıştırılabilmektedirler. DELAY komutu, "script" dosyalarında kullanılır ve belirtilen milisaniye kadar beklenilmesine sebep olur. Örneğin yukarıdaki slayt gösterisinde her bir slayt 6000 milisaniye ekranda tutulmuştur. Tabii ki her bir slayt için farklı zamanlar belirtilebilir.

 

"Script" dosyalarına yönelik bir başka AutoCAD komutu da RESUME komutudur. Bir slayt gösterisinde ("script" dosyası çalışıyorken) ESCAPE tuşuna basılarak gösteri kesilmiş olabilir. Slayt gösterisinin kaldığı yerden devam etmesi için RESUME komutu çalıştırılır. Slayt gösterisi kesildikten sonra slayt gösterisinin tekrar başlatılması (başından) için RSCRIPT komutu kullanılır. Aşağıdaki tabloda slaytlar ile ilgili komutlar toplu hâlde özetlenmeye çalışılmıştır.

 

Komut ismi Açıklama
MSLIDE Bir slayt dosyası oluşturmak için kullanılır. "Script" dosyası içinde kullanılmaz.
VSLIDE Slayt dosyalarının görüntülenmesini sağlar. "Script" dosyası içinde ve dışında kullanılır.
DELAY Belirtilen milisaniye kadar beklemeye sebep olur. "Script" dosyası içinde kullanılır.
RESUME Bir slayt gösterisi kesildiğinde kalınan yerden devam edilmesini sağlar. "Script" dosyası içinde kullanılmaz.
RSCRIPT Kesilden slayt gösterisinin başından başlatılmasını sağlar. "Script" dosyası içinde ve dışında kullanılır.

 

RSCRIPT komutu, işlevinden dolayı genellikle "script" dosyalarında son satırda kullanılır. Böylece slayt gösterisi, kullanıcı tarafından kesilene kadar tekrarlanır.

 

"Script" dosyaları sadece slayt gösterileri için kullanılmaz. Örneğin aşağıdaki "script" dosyası ile bir çizim dosyasında başlangıç ayarlarınızın yapılmasını sağlayabilirsiniz.

 

;A4 çizimlerim için ön ayarlar
limits 0,0 210,297
zoom all
grid 5
snap 5
;Alttaki satırın sonunda bir boşluk var
-layer new eksen ltype dashdot eksen new kesikli ltype dashed kesikli 
line 0,0 210,0 210,297 0,297 c
;dtext komutu yerine text komutunun kullanıldığına dikkat edin
text 75,5 5 0
AutoCAD 2002

Yukarıdaki "script" dosyası ile çizim sınırlarının sol alt köşesi (0,0) ve sağ üst köşesi (210,297) yapılmış ve ZOOM komutunun "All" seçeneği ile bu sınırlar görünüm alanına yerleştirilmiştir. Daha sonra ızgara (grid) ve kenetleme (snap) aralıkları 5 birim yapılmış ve aktif hâle getirilmiştir. Arkasından "eksen" ve "kesikli" isimlerinde iki katman açılarak çizgi tipleri ayarlanmıştır. Sonrasında çizim komutlarının da kullanılabileceğini göstermek için LINE komutu ile bir antet temsili yapılmış ve (75,5) noktasından başlayan, yüksekliği 5 birim olan yatay bir yazı (AutoCAD 2002) dosyamıza eklenmiştir.

 

Örneğimizde de görüldüğü gibi noktalı virgül (;) karakteri ile başlayan satırlar işlenmemekte, yani yorum satırları olarak dikkate alınmaktadırlar. Boşluk karakterinin ENTER tuşu yerine geçtiği düşünülerek AutoCAD komutları, komut satırından kullanıyor gibi bir "script" dosyası içinde yer alırlar. Böylece "script" dosyalarını slayt gösterileri maksadıyla veya sık sık tekrarlamamız gereken ve bir çok adımdan oluşan işlemleri bir defada yapabilmemizi sağlaması maksadıyla da kullanabiliriz.

 

Bültenlerimizin ilerleyen sayılarında hazırlanan "script" dosyalarının menülere nasıl yerleştirileceği ve dolayısıyla bir AutoCAD komutuymuş gibi nasıl çalıştırılabileceği anlatılacaktır.

 

15-31 Ocak 2003 Sayı:5

e-atölye

e-Bülten

Ana Sayfa | Eğitim | Çizim | Yayım | Yazılım

e-atölye

Orhantepe Mah. Yakamoz Sok. Eczacıbaşı Sit. A2/16 34865 Kartal/İstanbul

Tel: 0216 383 73 37  Faks: 0216 352 74 01